Anoreksja: jak ją rozpoznać i jak wygląda powrót do zdrowia

Anoreksja rzadko zaczyna się od dramatu. Częściej od pozornie niewinnej decyzji, by „trochę bardziej o siebie zadbać". Z czasem kontrola nad jedzeniem zamienia się w coś, co zaczyna kontrolować całe życie. Jeśli to brzmi znajomo, ten tekst jest dla Ciebie.

Czym jest anoreksja

Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) to poważne zaburzenie odżywiania, w którym osoba znacząco ogranicza jedzenie, mimo realnego zagrożenia dla zdrowia. W tle prawie zawsze stoi silny lęk przed przytyciem oraz zaburzony obraz własnego ciała. To nie jest kwestia próżności ani „braku silnej woli". To choroba, która ma swoje psychologiczne korzenie i którą da się leczyć.

Objawy, na które warto zwrócić uwagę

Anoreksja potrafi długo ukrywać się pod maską dyscypliny i „zdrowego stylu życia". Sygnały, które warto potraktować poważnie, to między innymi:

• silny lęk przed przytyciem, nawet przy bardzo niskiej masie ciała,
• coraz bardziej restrykcyjne zasady wokół jedzenia i liczenie każdej kalorii,
• zniekształcone widzenie własnego ciała, czyli poczucie bycia „za grubą" wbrew faktom,
• wycofanie z życia towarzyskiego, zwłaszcza tam, gdzie pojawia się jedzenie,
• nadmierna aktywność fizyczna traktowana jako sposób „odpracowania" posiłku,
• zmęczenie, problemy ze snem, zanik miesiączki, marznięcie, wypadanie włosów.

Skąd się bierze anoreksja

Nie ma jednej przyczyny. Zwykle składa się na nią kilka czynników naraz: cechy osobowości (perfekcjonizm, wysokie wymagania wobec siebie), trudne emocje, presja otoczenia i kultury, czasem doświadczenia, w których kontrola nad jedzeniem stała się jedynym dostępnym sposobem radzenia sobie. Jedzenie staje się wtedy językiem, w którym ciało mówi to, czego trudno wyrazić słowami.

Z anoreksji da się wyjść. Wiele razy słyszałam, że to niemożliwe, a po latach zrozumiałam, że można odzyskać kontrolę nad własnym życiem.

Czy z anoreksji można wyjść

Tak. Powrót do zdrowia jest możliwy, nawet jeśli dziś trudno w to uwierzyć. Zdrowienie rzadko jest linią prostą, częściej drogą z lepszymi i gorszymi dniami. Kluczowe jest jedno: nie trzeba przechodzić jej w pojedynkę. Im wcześniej pojawi się wsparcie, tym łagodniejszy bywa ten proces.

Jak wygląda terapia

W pracy z anoreksją nie chodzi o kolejną dietę ani o narzucanie zasad. Chodzi o zrozumienie, czemu ta kontrola była potrzebna, i o stopniowe budowanie spokojnej, bezpiecznej relacji z jedzeniem i ciałem. Wspólnie pracujemy nad emocjami, które kryją się pod objawami, nad łagodniejszym traktowaniem siebie i nad odzyskaniem przestrzeni na życie poza myśleniem o jedzeniu.